ข้อมูลสภาพภูมิประเทศ จังหวัดแพร่

ที่ตั้งและอาณาเขต

จังหวัดแพร่เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือของประเทศไทย ตั้งอยู่ทางตอนบนฝั่งแม่น้ำยมรูปร่างค่อนยาวรี พื้นที่ของจังหวัดมีประมาณ 6,483.06 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อบริเวณใกล้เคียงดังนี้

  • ทิศเหนือ
    ติดต่อกับ
    จังหวัดพะเยา ลำปาง และน่าน
  • ทิศใต้
    ติดต่อกับ
    จังหวัดอุตรดิตถ์ และสุโขทัย
  • ทิศตะวันออก
    ติดต่อกับ
    จังหวัดน่าน และอุตรดิตถ์
  • ทิศตะวันตก
    ติดต่อกับ
    จังหวัดลำปาง

โดยจังหวัดแพร่มีขนาดพื้นที่รายอำเภอ และจำนวนแหล่งน้ำ มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

ลำดับ อำเภอ ลุ่มน้ำ เนื้อที่ (ตร.กม.) 1 จำนวนแหล่งน้ำ 2
ขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่
1 เมืองแพร่ ยม, น่าน 794.77 11 - -
2 ร้องกวาง ยม 865.53 15 2 -
3 ลอง ยม 1,257.85 22 1 -
4 สูงเม่น ยม 366.01 2 1 -
5 เด่นชัย ยม 545.47 7 1 -
6 สอง ยม 1,513.08 20 3 -
7 วังชิ้น วัง, ยม 1,005.44 9 1 -
8 หนองม่วงไข่ ยม 134.91 - 1 -
รวม 6,483.06 86 10 0

จัดทำข้อมูลภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง สทนช. และ สสน. เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำ ปี 2565

แหล่งที่มา : 1 ชั้นข้อมูล (Shape file) กรมการปกครอง, 2556 และ 2 สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และกรมชลประทาน

หมายเหตุ

  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ความจุกักเก็บน้ำมากกว่า 100 ล้าน ลบ.ม.ขึ้นไป
  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลาง ความจุกักเก็บน้ำตั้งแต่ 2 – 100 100 ล้าน ลบ.ม.
  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ความจุกักเก็บน้ำน้อยกว่า 2 ล้าน ลบ.ม.

สภาพภูมิประเทศ

ลักษณะภูมิประเทศทั่วไปของจังหวัดแพร่มีภูเขาล้อมรอบทั้ง 4 ทิศ พื้นที่บริเวณภายในเป็นพื้นที่ราบลาดเอียงไปทางใต้ลงแม่น้ำยม ลักษณะคล้ายอ่างหรือท้องกระทะ พื้นที่ราบส่วนใหญ่เป็นที่อยู่อาศัยและประกอบอาชีพในทางการเกษตรกรรม ภูเขาที่ล้อมรอบตัวจังหวัดแพร่ทั้ง 4 ทิศนี้ มีลักษณะคล้ายภูเขาติดต่อกัน มีความสูงพอสมควรตามแนวตะเข็บติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง

จังหวัดแพร่

จัดทำข้อมูลภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง สทนช. และ สสน. เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำ ปี 2565

แหล่งที่มา : U.S. Geological Survey (usgs)

ดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำ จังหวัดแพร่

จังหวัดแพร่มีค่าดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำ หรือ WMI เท่ากับ 3.21 ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับมีประสิทธิภาพ จากดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำรายมิติดัง แสดงดังรูปที่ 2.10-7 พบว่าจังหวัดแพร่มีค่าดัชนีชี้วัดในมิติที่ 4 สูงที่สุดซึ่งอยู่ในสถานะต้นแบบและสะท้อนให้เห็นว่าประชาชนสามารถเข้าถึงแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภคในชีวิตประจำวันได้อย่างทั่วถึง ในขณะที่มิติที่ 1 และ 7 ด้านต้นทุนทรัพยากรน้ำและการจัดการและอนุรักษ์ป่าต้นน้ำอยู่ในระดับมีประสิทธิภาพ เนื่องจากจังหวัดแพร่มีแม่น้ำยมเป็นแม่น้ำสายหลักไหลผ่าน และยังมีลำน้ำสาขาที่สำคัญของแม่น้ำยมอีกหลายสายเช่น น้ำแม่ปุง น้ำงาว น้ำแม่ต้า น้ำแม่ลาน น้ำแม่พุง น้ำแม่สรอย น้ำแม่สะกึ๋น น้ำแม่สอง น้ำแม่ยาง น้ำแม่คำมี น้ำแม่หล่าย น้ำแม่แคม น้ำแม่สาย น้ำแม่มาน น้ำแม่พวก และน้ำแม่แปง ทั้งนี้ยังมีโครงการพัฒนาแหล่งน้ำประเภทต่าง ๆ ที่ดำเนินการแล้วถึง 224 แห่ง และสามารถเก็บกักน้ำได้ถึง 184.99 ล้านลูกบาศก์เมตร สำหรับมิติที่ 6 ด้านการจัดการภัยพิบัติที่เกิดจากน้ำ อยู่ในระดับมีประสิทธิภาพเช่นเดียวกัน เนื่องจากได้มีการกำหนดพื้นที่เป้าหมายในการแก้ไขปัญหาภัยพิบัติด้านน้ำอย่างเป็นระบบ

นอกจากนี้ในมิติที่ 3 4 5 และ 8 ยังอยู่ในเกณฑ์ที่มีศักยภาพ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าระบบส่งน้ำเพื่อการพัฒนายังไม่ครอบคลุมทั้งพื้นที่ มีผลิตภาพการใช้น้ำยังไม่ดีเท่าที่ควร ทั้งนี้ควรมีการพัฒนาพื้นที่ชลประทานต่อพื้นที่เกษตรกรรม เพื่อเพิ่มผลิตภาพการใช้น้ำและคุณภาพน้ำที่ใช้ในการเกษตร เพื่อตอบสนองความมั่นคงของน้ำเพื่อการพัฒนา รวมถึงการวิเคราะห์และจัดทำสมดุลน้ำเพื่อให้เกิดความสอดคล้องระหว่างน้ำต้นทุนและการใช้น้ำ มากไปกว่านั้นควรมีแผนจัดการน้ำ มีการติดตามตรวจสอบ ศึกษาวิจัย ตลอดจนมีการจัดสรรน้ำอย่างเป็นระบบ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ

จังหวัดแพร่

รูปที่ 2.10-7 ดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำของจังหวัดแพร่