ข้อมูลสภาพภูมิประเทศ จังหวัดน่าน

ที่ตั้งและอาณาเขต

จังหวัดน่านตั้งอยู่ชายแดนทางภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย มีเนื้อที่ประมาณ 12,163.00 ตารางกิโลเมตร โดยมีอาณาเขตติดต่อกับบริเวณใกล้เคียง ดังนี้

• ทิศเหนือ
  ติดต่อกับ
  สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
• ทิศใต้
  ติดต่อกับ
  จังหวัดอุตรดิตถ์
• ทิศตะวันออก
  ติดต่อกับ
  สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
• ทิศตะวันตก
  ติดต่อกับ
  จังหวัดพะเยา

โดยจังหวัดน่านมีขนาดพื้นที่รายอำเภอ และจำนวนแหล่งน้ำ มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

จัดทำข้อมูลภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง สทนช. และ สสน. เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำ ปี 2565

แหล่งที่มา : 1 ชั้นข้อมูล (Shape file) กรมการปกครอง, 2556 และ 2 สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และกรมชลประทาน

หมายเหตุ

• โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ความจุกักเก็บน้ำมากกว่า 100 ล้าน ลบ.ม.ขึ้นไป
• โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลาง ความจุกักเก็บน้ำตั้งแต่ 2 – 100 100 ล้าน ลบ.ม.
• โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ความจุกักเก็บน้ำน้อยกว่า 2 ล้าน ลบ.ม.

สภาพภูมิประเทศ

สภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปของจังหวัดน่าน เป็นป่าและภูเขา 3 ส่วน มีพื้นที่ราบ 1 ส่วน มีความหนาแน่นของป่าและภูเขาทางอยู่ด้านเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือและใต้ ส่วนพื้นที่ราบอยู่ทางด้านตะวันออกตามแนวฝั่งแม่น้ำ พื้นที่มีลักษณะลาดเอียงจากเหนือไปใต้ ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นทิวเขาสลับซับซ้อนทั่วไป พื้นที่ราบเหมาะแก่การเพาะปลูกมีน้อย

จัดทำข้อมูลภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง สทนช. และ สสน. เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำ ปี 2565

แหล่งที่มา : U.S. Geological Survey (usgs)

ดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำ จังหวัดน่าน

จังหวัดน่านมีค่าดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำ หรือ WMI เท่ากับ 3.34 ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับมีประสิทธิภาพ จากดัชนีชี้วัดรายมิติ แสดงดังรูปที่ 2.10-8 แสดงให้เห็นว่าจังหวัดน่านมีการจัดการทรัพยากรน้ำในมิติที่ 1 และ 7 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากจังหวัดน่านถือเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำน่าน ซึ่งเป็นหนึ่งในลำน้ำสายหลักของประเทศ อีกทั้งยังมีลำน้ำสาขาอีกหลายสายจึงทำให้จังหวัดน่านมีต้นทุนทรัพยากรน้ำที่เพียงพอ (มิติที่ 1) ทั้งนี้ยังมีโครงการพัฒนาแหล่งน้ำประเภทต่าง ๆ ที่ดำเนินการแล้วถึง 373 แห่ง และสามารถเก็บกักน้ำได้ถึง 32.76 ล้านลูกบาศก์เมตร ประกอบกับการจัดการและอนุรักษ์ป่าต้นน้ำ (มิติที่ 7) อยู่ในระดับที่มีประสิทธิภาพจึงทำให้ป่าต้นน้ำคงความอุดมสมบูรณ์ ส่งผลต่อศักยภาพการชะลอน้ำหลากมีส่วนช่วยลดการชะล้างพังทลายของดิน ทั้งยังลดปริมาณน้ำไหลบ่าหน้าดิน ทั้งนี้การจัดการน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพในมิติที่ 1 และ 7 นำไปสู่การเป็นต้นแบบของการจัดการน้ำในมิติที่ 2 4 และ 6 กล่าวคือ การมีน้ำต้นทุนที่เพียงพอส่งผลให้ประชาชนสามารถเข้าถึงน้ำเพื่อการอุปโภค - บริโภคได้อย่างทั่วถึง (มิติที่ 2) มีการใช้น้ำให้เกิดความสมดุลหรือใช้น้ำอย่างเหมาะสมกับต้นทุนทรัพยากรน้ำที่มีอยู่ (มิติที่ 4) ในขณะเดียวกันความสมบูรณ์ของป่าต้นน้ำก็มีส่วนช่วยในการลดความเสี่ยงการเกิดภัยแล้ง ตลอดจนน้ำท่วมฉับพลัน และน้ำป่าไหลหลาก ส่งผลให้การจัดการภัยพิบัติที่เกิดจากน้ำในมิติที่ 6 เป็นอย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถลดผลกระทบหรือความเสียหายจากภัยพิบัติได้

นอกจากนี้การจัดการน้ำในมิติที่ 3 5 และ 8 ยังอยู่ในเกณฑ์ที่มีศักยภาพ แต่อย่างไรก็ตามควรมีการสนับสนุนให้เกิดการใช้น้ำเพิ่มขึ้นในการพัฒนาเศรษฐกิจทั้งในด้านการผลิตจากภาคเกษตรกรรม ภาคอุตสาหกรรม รวมถึงภาคบริการ เพื่อรักษาความมั่นคงของน้ำ (มิติที่ 3) รวมถึงมีการออกกฎระเบียบ ติดตั้งระบบกำกับ ติดตาม ดูแลและตรวจสอบด้านคุณภาพน้ำ (มิติที่ 5) ตลอดจนส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรน้ำของพื้นที่ มีจัดทำแผนการจัดการลุ่มน้ำ ผังน้ำ รวมถึงการจัดตั้งคลังข้อมูลน้ำแห่งชาติส่วนหน้า อว. ที่เป็นส่วนสนับสนุนให้เกิดการศึกษาวิจัย นำไปสู่การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในพื้นที่อย่างยั่งยืน (มิติที่ 8)

รูปที่ 2.10-8 ดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำของจังหวัดน่าน