ข้อมูลสภาพภูมิประเทศ จังหวัดลำปาง

ที่ตั้งและอาณาเขต

ลำปางเป็นจังหวัดตั้งอยู่ภาคเหนือของไทย มีเนื้อที่ประมาณ 12,488.22 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ส่วนใหญ่เกือบทั้งหมดของจังหวัดอยู่ในลุ่มน้ำวัง โดยมีอาณาเขตติดต่อกับบริเวณใกล้เคียง ดังนี้

  • ทิศเหนือ
    ติดต่อกับ
    จังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ และพะเยา
  • ทิศใต้
    ติดต่อกับ
    จังหวัดตาก
  • ทิศตะวันออก
    ติดต่อกับ
    จังหวัดแพร่ และสุโขทัย
  • ทิศตะวันตก
    ติดต่อกับ
    จังหวัดลำพูน

โดยจังหวัดลำปางมีขนาดพื้นที่รายอำเภอ และจำนวนแหล่งน้ำ มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

ลำดับ อำเภอ ลุ่มน้ำ เนื้อที่ (ตร.กม.) 1 จำนวนแหล่งน้ำ 2
ขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่
1 เมืองลำปาง วัง 1,192.64 19 1 1
2 แม่เมาะ วัง, ยม 1,132.74 5 1 -
3 เกาะคา วัง 512.43 15 - -
4 เสริมงาม วัง 737.9 15 2 -
5 งาว วัง, ยม 1,524.07 5 1 -
6 แจ้ห่ม วัง 1,141.03 18 1 1
7 วังเหนือ วัง, โขงเหนือ 919.93 9 - -
8 เถิน วัง, ยม 1,777.16 11 2 1
9 แม่พริก วัง 660.43 8 1 -
10 แม่ทะ วัง 807.94 20 1 -
11 สบปราบ วัง 494.79 15 1 -
12 ห้างฉัตร วัง 611.15 13 3 -
13 เมืองปาน วัง 976.01 8 - -
รวม 12,488.22 161 14 3

จัดทำข้อมูลภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง สทนช. และ สสน. เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำ ปี 2565

แหล่งที่มา : 1 ชั้นข้อมูล (Shape file) กรมการปกครอง, 2556 และ 2 สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และกรมชลประทาน

หมายเหตุ

  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ความจุกักเก็บน้ำมากกว่า 100 ล้าน ลบ.ม.ขึ้นไป
  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลาง ความจุกักเก็บน้ำตั้งแต่ 2 – 100 100 ล้าน ลบ.ม.
  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ความจุกักเก็บน้ำน้อยกว่า 2 ล้าน ลบ.ม.

สภาพภูมิประเทศ

ลักษณะภูมิประเทศทั่วไปของจังหวัดลำปางเป็นรูปยาวรี พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขามีที่ราบสูงและที่ราบลุ่มในบริเวณแม่น้ำวัง พื้นที่ป่าประกอบด้วยไม้สักและไม้เบญจพรรณ จังหวัดลำปางมีภูเขาสำคัญ ได้แก่ ดอยขุนตาล กั้นเขตแดนจังหวัดลำปางและจังหวัดลำพูน ดอยผีปันน้ำหรือดอยนางแก้ว อยู่ในเขตอำเภอวังเหนือกั้นเขตแดนระหว่างจังหวัดลำปางและจังหวัดเชียงราย แม่น้ำที่สำคัญ ได้แก่ แม่น้ำวัง แม่น้ำงาว และแม่น้ำจาง

จังหวัดลำปาง

จัดทำข้อมูลภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง สทนช. และ สสน. เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำ ปี 2565

แหล่งที่มา : U.S. Geological Survey (usgs)

ดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำ จังหวัดลำปาง

จังหวัดลำปางมีค่าดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำ หรือ WMI เท่ากับ 3.78 ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับมีประสิทธิภาพ (Effective) ดัชนีรายมิติ แสดงดังรูปที่ 2.10-5 โดยจังหวัดลำปางมีค่าดัชนีชี้วัดสูงสุดในมิติที่ 2 การจัดการน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค ซึ่งอยู่ในระดับต้นแบบ แสดงให้เห็นว่าประชาชนสามารถเข้าถึงน้ำอุปโภค - บริโภคได้ทั่วถึงครอบคลุมทุกพื้นที่ของจังหวัด ทั้งในเขตเมืองและเขตชนบท ส่วนค่าดัชนีชี้วัดตํ่าสุดในมิติที่ 3 ความมั่นคงของน้ำเพื่อการพัฒนา ซึ่งอยู่ในระดับมีศักยภาพ มีผลิตภาพการใช้น้ำสูงในบางภาคส่วน โดยมีดัชนีชี้วัดมิติย่อยด้านเกษตรกรรม 2.56 ด้านผลิต 1.79 ด้านบริการ 3.58 แสดงให้เห็นว่าในจังหวัดลำปางมีการจัดการด้านเกษตรกรรมและการผลิตต่ำกว่าการบริการ ในมิติอื่นที่จังหวัดลำปางมีค่าดัชนีชี้วัดในระดับมีประสิทธิภาพ ได้แก่ มิติที่ 1 ต้นทุนทรัพยากรน้ำ มีความมั่นคงด้านต้นทุนทรัพยากรน้ำทั้งน้ำผิวดินและน้ำบาดาล มีอ่างเก็บน้ำ ขนาดใหญ่ 2 แห่ง ขนาดกลาง 7 แห่งขนาดเล็ก 135 แห่ง มีความจุรวม 468.18 ล้านลูกบาศก์เมตร โดยมีพื้นที่ชลประทาน 155,361 ไร่ มิติที่ 5 การจัดการคุณภาพน้ำและสิ่งแวดล้อม มีพื้นที่เมืองน้อย และโรงงานอุตสาหกรรมไม่หนาแน่น มีน้ำรักษาสมดุลนิเวศท้ายนํ้ามีเพียงพอตลอดปี และแหล่งน้ำผิวดินมีคุณภาพดี มิติที่ 6 การจัดการภัยพิบัติที่เกิดจากน้ำ อยู่ในระดับที่ไม่เกิดความเสียหายมากนัก สามารถรับมือภัยแล้งและอุทกภัยได้ดีมีความเสียหายน้อยฟื้นฟูได้รวดเร็ว และมิติที่ 8 การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ มีระบบติดตามตรวจสอบ มีแผนการจัดการน้ำทุกระดับและประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการน้ำในกิจกรรมที่สำคัญ สนับสนุนการวิจัยและพัฒนาด้านน้ำตามประเด็นปัญหาที่เผชิญ และในระดับต้นแบบ ได้แก่ มิติที่ 4 ความสมดุลของน้ำต้นทุนและการใช้น้ำมีการใช้น้ำอย่างสมดุล และมิติที่ 7 การจัดการและอนุรักษณ์ป่าต้นน้ำ มีพื้นที่ป่ามากและอุดมสมบูรณ์ รวมทั้งมีองค์กรที่คอยดูแลจัดการป่า

จังหวัดลำปาง

รูปที่ 2.10-5 ดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำของจังหวัดลำปาง