ข้อมูลสภาพภูมิประเทศ จังหวัดเชียงใหม่

ที่ตั้งและอาณาเขต

จังหวัดเชียงใหม่ตั้งอยู่ชายแดนทางภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย มีเนื้อที่ประมาณ 3,027.65 ตารางกิโลเมตร โดยมีอาณาเขตติดต่อกับบริเวณใกล้เคียง ดังนี้

  • ทิศเหนือ
    ติดต่อกับ
    สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา
  • ทิศใต้
    ติดต่อกับ
    จังหวัดลำพูน และตาก
  • ทิศตะวันออก
    ติดต่อกับ
    จังหวัดเชียงราย ลำปาง และลำพูน
  • ทิศตะวันตก
    ติดต่อกับ
    จังหวัดแม่ฮ่องสอน

โดยจังหวัดเชียงใหม่มีขนาดพื้นที่รายอำเภอ และจำนวนแหล่งน้ำ มีรายละเอียดดังต่อไปนี้

ลำดับ อำเภอ ลุ่มน้ำ เนื้อที่ (ตร.กม.)1 จำนวนแหล่งน้ำ 2
ขนาดเล็ก ขนาดกลาง ขนาดใหญ่
1 เมืองเชียงใหม่ ปิง 182.12 7 4 -
2 จอมทอง ปิง 1,108.36 22 1 -
3 แม่แจ่ม สาละวิน, ปิง 2,811.61 44 1 -
4 เชียงดาว สาละวิน, โขงเหนือ, ปิง 2,068.90 38 1 -
5 ดอยสะเก็ด โขงเหนือ, ปิง, วัง 652.25 1 - 1
6 แม่แตง สาละวิน, ปิง 1,414.66 14 - 1
7 แม่ริม ปิง 451.23 15 2 -
8 สะเมิง สาละวิน, ปิง 1,055.62 25 - -
9 ฝาง โขงเหนือ 838.89 23 2 -
10 แม่อาย โขงเหนือ 758.00 21 - -
11 พร้าว โขงเหนือ, ปิง 1,279.91 18 - -
12 สันป่าตอง ปิง 177.05 31 - -
13 สันกำแพง ปิง 243.99 19 - -
14 สันทราย ปิง 342.33 2 2 -
15 หางดง ปิง 271.56 6 - -
16 ฮอด สาละวิน 1,495.07 9 - -
17 ดอยเต่า ปิง 850.82 9 - -
18 อมก๋อย สาละวิน, ปิง 2,813.48 15 1 -
19 สารภี ปิง 107.06 1 - -
20 เวียงแหง สาละวิน, ปิง 790.07 12 1 -
21 ไชยปราการ โขงเหนือ, ปิง 497.65 10 - -
22 แม่วาง ปิง 618.71 - 2 -
23 แม่ออน ปิง, วัง 469.24 - 4 -
24 ดอยหล่อ ปิง 220.97 - - -
25 กัลยาณิวัฒนา สาละวิน, ปิง 521.41 - - -
รวม 22,040.96 341 22 2

จัดทำข้อมููลภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง สทนช. และ สสน. เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำ ปี 2565

แหล่งที่มา : 1 ชั้นข้อมูล (Shape file) กรมการปกครอง, 2556 และ 2 สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และกรมชลประทาน

หมายเหตุ

  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ ความจุกักเก็บน้ำมากกว่า 100 ล้าน ลบ.ม.ขึ้นไป
  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลาง ความจุกักเก็บน้ำตั้งแต่ 2 – 100 100 ล้าน ลบ.ม.
  • โครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็ก ความจุกักเก็บน้ำน้อยกว่า 2 ล้าน ลบ.ม.

สภาพภูมิประเทศ

สภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปของจังหวัดเชียงใหม่ ประมาณร้อยละ 83 ของจังหวัดเป็นภูเขาและที่ราบเชิงเขา มีเทือกเขาแดนลาวอยู่ทาง ด้านเหนือของจังหวัดกั้นพรหมแดนไทย-พม่า มียอดเขาที่สำคัญคือดอยผ้าห่มปกและดอยอ่างขาง เทือกเขาถนนธงชัยอยู่ทางตะวันตกของแม่น้ำปิงมียอดเขาสำคัญ คือ ดอยอินทนนท์ซึ่งเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดของประเทศไทยและดอยสุเทพ ส่วนเทือกเขาผีปันน้ำอยู่ทางตะวันออกของแม่น้ำปิงมียอดดอยขุนตาล นอกจากนี้จังหวัดเชียงใหม่ยังเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารหลายสาย เช่น แม่น้ำปิง แม่น้ำแม่แจ่ม แม่น้ำฝาง เป็นต้น ส่วนพื้นที่ราบลุ่มของจังหวัด ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มน้ำ แม่ปิง อีกส่วนเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำกก

จังหวัดเชียงใหม่

จัดทำข้อมูลภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการระหว่าง สทนช. และ สสน. เพื่อติดตามสถานการณ์น้ำ ปี 2565

แหล่งที่มา : U.S. Geological Survey (usgs)

ดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำ จังหวัดเชียงใหม่

จังหวัดเชียงใหม่ มีค่าดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำ หรือ WMI เท่ากับ 3.56 ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับมีประสิทธิภาพ เมื่อพิจารณาดัชนีชี้วัดรายมิติ แสดงดังรูปที่ 2.10-2 มีค่าดัชนีชี้วัดสูงสุดอยู่ในมิติที่ 2 แสดงให้เห็นว่าประชาชนสามารถเข้าถึงน้ำอุปโภค - บริโภคได้ทั่วถึงครอบคลุมทุกพื้นที่ของจังหวัด ทั้งในเขตเมือง และเขตชนบท ส่วนค่าดัชนีชี้วัดต่ำสุดในมิติที่ 8 การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ซึ่งแม้ว่าจะอยู่ในระดับปานกลาง หรือมีศักยภาพ คือมีระบบติดตามตรวจสอบปริมาณ และคุณภาพน้ำ แต่อาจยังไม่ครอบคลุมทุกพื้นที่ มีแผนการจัดการน้ำแล้วบางระดับ แต่ประชาชนยังมีส่วนร่วมในการจัดการน้ำค่อนข้างน้อย สำหรับในมิติอื่น ๆ ได้แก่ มิติที่ 4 ความสมดุลของน้ำต้นทุน และการใช้น้ำ มิติที่ 6 การจัดการภัยพิบัติที่เกิดจากน้ำ และ มิติที่ 7 การจัดการ และอนุรักษ์ป่าต้นน้ำ ที่อยู่ในระดับต้นแบบนั้นแสดงให้เห็นว่า ความสมดุลของน้ำต้นทุนและการใช้น้ำของจังหวัดอยู่ในระดับสมดุล และยั่งยืน รวมถึงมีขีดความสามารถในการรับมือกับภัยแล้งและอุทกภัยในระดับดีมาก และป่าต้นน้ำยังมีเพียงพอ มีความสมบูรณ์ รวมทั้งมีการจัดการพื้นที่อย่างมีส่วนร่วม ทั้งนี้จากการพิจารณาค่าดัชนีตัวชี้วัดในมิติที่ 1 3 และ 5 ที่ถึงแม้จะอยู่ในระดับปานกลาง หรือมีศักยภาพแล้ว แต่ยังต้องมีการพัฒนาเพื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ทั้งในเรื่องของการเข้าถึงน้ำเพื่อพัฒนาที่สามารถดำเนินการได้แล้ว แต่ยังเป็นเพียงบางส่วนเท่านั้น รวมถึงในเรื่องของคุณภาพน้ำ และสิ่งแวดล้อมที่มีกฎหมาย แต่ยังขาดการกำกับดูแล

จังหวัดเชียงใหม่

รูปที่ 2.10-2 ดัชนีชี้วัดการจัดการน้ำของจังหวัดเชียงใหม่